Bomen zijn booming. De omgeving verkeert in tweestrijd. Bomen zijn goed voor een gezond leefklimaat, steunen biodiversiteit en dempen effecten van klimaatverandering. Bomen nemen licht weg, de omgeving raakt “vervuild” met organisch afval, ze staan en zitten in de weg, drukken op, er kunnen takken uit vallen en ze kunnen omvallen. Beheer kost tijd en moeite. Maar bomen zijn ook leveranciers van zuurstof, opslagcentra voor koolstof en ze verrijken het bodemleven. De eindconclusie moet wel luiden dat een balans nodig is. Groen laat je leven. Maar een nieuwe constatering is ook dat de zon niet meer voor niets op gaat en dat bodemnood ons klem zet. En dan is de boom al gauw de pineut. Gaat dat ons opbreken?

Zoeken naar een boombalans in Drimmelen betekent een doolhof op weg naar verboming waar dat mogelijk is. Herstel van een noodzakelijk boomvolume is nodig voor een leefbare omgeving want er is veel consensus over de constatering dat de gezonde boommassa is afgenomen. Dat vraagt om bij- en herplant van boommassa. De uiteindelijke indicator is de toe- en afname gezonde boommassa per hectare. Gezonde boommassa zit ook in de bodem.

Gezonde boommassa is een moeilijk meetbare indicator:

• Kroonvolume en het effect op fotosynthese en afvang en absorptie van bv. fijnstof is heel verschillend per boomsoort en per seizoen net als de invloed op omgevingstemperatuur, licht en luchtvochtigheid;
• Opslag koolstof is per boomsoort vaak uiteenlopend gelet op massa en duurzaamheid;
• Een groot deel van de boom zit onder de grond en onttrekt zich aan directe waarneming net als de invloed van de boom op het bodemleven en de bovengrondse biotoop;
• De beleving van bomen is vaak minstens zo subjectief als de beleving van bijvoorbeeld fauna, een lastige balans van genieten van opbrengsten en last van (ervaren) schade;
• De gezondheid van bomen is ingewikkeld en staat mede door inheemse klimaatverandering onder druk.

In de praktijk betekent het dat mensen houvast zoeken bij harde, meetbare aspecten als hoogte, stamomvang, stabiliteit en dichtheid van de stam, staat van de boomspiegel. Tegelijkertijd koersen veel mensen ook op “boom- en bosklimaat”, gevoel en intuïtie. Denken en doen over bomen zegt veel over hoe men in het leven staat en of mensen egocentrisch, antropoceen, integraal of holistisch naar hun bestaan kijken. De “way of life” van bevolking en bedrijven in de gemeente Drimmelen verraadt de worsteling die speelt rondom het rentmeester zijn van je omgeving. Wie of wat brengt welke offers om de kwalitatieve leefomgeving zoveel mogelijk boven water te houden. Vaak liggen bedrijfs- en persoonlijk/menselijk belang op de weegschaal tegenover algemeen belang waarbij men logischerwijs ook elkaars aandeel in en profiteren van die omgeving in de gaten houdt. Er is een groot risico dat men blijft steken in dit beperkt of eenzijdig volgen zonder het veel grotere plaatje te zien. Dat is al helemaal een risico als in de wat wijdere omgeving het bestuurlijke- en morele kompas bij het afval wordt gezet. Dan wordt het wel heel eenvoudig om de groene leefomgeving te versnipperen en af te voeren als dure biomassa voor een centrale. Een duidelijk gevalletje korte termijn en kip met gouden eieren slachten.

De AmerkantOp focust op bomen als onlosmakelijke stoffering van een hoogwaardig leefgebied. De kreet die wel eens op tafel komt is Toscane aan de Amer. Boegbeelden en platforms daarbij zijn de Truffel, de Jeneverbes, Experimentelen en vooral ook noten en fruit. Dat draagt bij aan het nadenken over Voedselbossen en Agroforestry en de mogelijkheden voor (agrarische)bedrijven en particulieren om daar een bijdrage aan te leveren. Kwaliteit en duurzaamheid boven kwantiteit en verspilling. De AmerkantOp promoot actief de aandacht voor fruit en noten maar ook voor initiatieven als wildplukken en paddenstoelen verzamelen enzovoorts. Tegen deze achtergrond organiseert de AmerkantOp excursies als die naar de Walnotenhoeve, Op Goede Grond van Monique Wescher en op 29 september om 16 uur naar Brent Lazeroms. De samenwerking met notenbomenspecialist Brent Lazeroms maar ook met de Notenvereniging Nederland betekent uiteindelijk ook een weg naar kennisvermeerdering en innovatie. Het verklaart ook de aandacht voor Meer Bomen NU, Boomplantdag en ligt ten grondslag aan initiatieven als (B)oerBurgerBos en Kinderboomkwekerij. Daarbij weten “all of us” altijd meer dan “one of us” en in die zin is het goed als er veel constructief denken en verbinding is.

Cedric Bousché 14 september 2023